Khép lại Quý I/2026, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam cán mốc ấn tượng 249,50 tỷ USD, tăng 23,0% so với cùng kỳ năm trước. Sự bứt tốc này được thể hiện rõ nét ngay trong tháng 3 khi tổng kim ngạch đạt 93,55 tỷ USD (tăng 39,2% so với tháng 2).
Tuy nhiên, tốc độ tăng của nhập khẩu (27,0%) đang nhỉnh hơn xuất khẩu (19,1%), dẫn đến cán cân thương mại hàng hóa chuyển sang trạng thái nhập siêu 3,64 tỷ USD.
Tình hình xuất, nhập khẩu hàng hóa quý 1 năm 2026
Kim ngạch xuất khẩu hàng hóa Quý I/2026 ghi nhận mức 122,93 tỷ USD. Đáng chú ý, cơ cấu xuất khẩu vẫn cho thấy sự chênh lệch lớn giữa các thành phần kinh tế:
Về nhóm ngành, công nghiệp chế biến vẫn là "đầu tàu" không thể thay thế khi đóng góp 110,52 tỷ USD, chiếm trọn 89,9% tổng kim ngạch xuất khẩu. Hoa Kỳ tiếp tục giữ vững vị trí là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam với 39,0 tỷ USD.
Ở chiều ngược lại, kim ngạch nhập khẩu Quý I/2026 đạt 126,57 tỷ USD, tăng 27,8% so với cùng kỳ. Tương tự như xuất khẩu, khối FDI tiếp tục chi phối khi chiếm 91,37 tỷ USD (tăng 45,3%), trong khi khối nội địa lại giảm nhẹ 4,3% (đạt 35,2 tỷ USD).
Điều đáng mừng là dòng tiền nhập khẩu đang chảy đúng hướng. Nhóm hàng tư liệu sản xuất chiếm tỷ trọng áp đảo lên tới 93,9% (đạt 118,84 tỷ USD), cho thấy các doanh nghiệp đang tích cực gom nguyên vật liệu để phục vụ cho chu kỳ sản xuất tiếp theo. Trung Quốc hiện vẫn là công xưởng cung ứng lớn nhất cho Việt Nam với kim ngạch nhập khẩu đạt 50,1 tỷ USD.
Cơ cấu nhóm hàng xuất, nhập khẩu quý 1 năm 2026
Thị trường xuất, nhập khẩu hàng hóa lớn nhất quý 1 năm 2026
Nhìn lại Quý I/2025, Việt Nam từng xuất siêu 3,57 tỷ USD. Tuy nhiên, cục diện Quý I/2026 đã đảo chiều với mức nhập siêu 3,64 tỷ USD. Bóc tách sâu hơn vào con số này, ta thấy hai bức tranh đối lập:
Cán cân thương mại hàng hóa sơ bộ quý 1 năm 2026
Không chỉ hàng hóa, mảng dịch vụ cũng ghi nhận sự nhộn nhịp đáng kể trong Quý I/2026:
Tính chung lại, cán cân xuất nhập khẩu dịch vụ trong Quý I/2026 cũng đang ghi nhận mức nhập siêu 1,68 tỷ USD.
Tình hình xuất, nhập khẩu dịch vụ quý 1 năm 2026
Cùng mình “bốc mẻ” việc này ở cả hai góc độ: Dòng chảy hàng hóa (Physical Flow) và Dòng chảy tài chính (Financial Flow).
Góc độ hàng hóa: Pha "nhập siêu chu kỳ" để tạo đà sản xuất: Việc nhóm hàng tư liệu sản xuất chiếm tới 93,9% tổng kim ngạch nhập khẩu là tín hiệu tích cực. Dòng chảy này chứng tỏ các doanh nghiệp (đặc biệt là khối FDI) đang ồ ạt nhập khẩu nguyên vật liệu, máy móc để chuẩn bị cho các đơn hàng xuất khẩu lớn vào Quý II và Quý III. Chuỗi cung ứng đang được "bơm máu" mạnh mẽ để chuẩn bị cho chu kỳ bứt tốc.
Góc độ tài chính (Financial Flow): Áp lực ngoại hối và nỗi lo "Bán hàng nhưng lại bán lỗ": Dù lạc quan về sản xuất, nhưng năm 2026 rất khác với năm 2025. Sự đảo chiều từ xuất siêu sang nhập siêu, nếu xét thuần túy trên khía cạnh dòng tiền, là một tín hiệu không hề tốt. Việc nhập siêu kéo dài sẽ ảnh hưởng sâu rộng và tạo áp lực cực lớn lên thị trường ngoại hối của Việt Nam.
Thách thức cho kinh tế và ngành Logistics: Mình hay nói vui tình trạng này giống như việc "Bán hàng nhưng lại bán lỗ" – khối lượng hàng xuất đi rất lớn, nhưng dòng ngoại tệ thu về lại không đủ để bù đắp cho lượng ngoại tệ chảy ra từ việc nhập khẩu hàng hóa và cước dịch vụ vận tải quốc tế. Nếu "flow tài chính" này tiếp diễn trong phần còn lại của năm 2026, đây sẽ là một thách thức khổng lồ cho chu kỳ phát triển kinh tế nói chung. Riêng với ngành Logistics Việt Nam, áp lực tỷ giá leo thang sẽ khiến các chi phí cước quốc tế, chi phí thuê mua thiết bị (thường neo theo USD) đội lên đáng kể, làm hao mòn lợi nhuận của cả doanh nghiệp xuất nhập khẩu lẫn các công ty dịch vụ Logistics nội địa.
Nhưng lo ngại là thế nhưng vẫn phải hướng một tinh thần lạc quan, lạc quan ở đây là đủ tỉnh táo để đưa ra được một bản hoạch định trong ít nhất là 6 tháng tiếp theo. Nếu cuộc chiến dừng lại thì phải làm sao? Cuộc chiến tiếp diễn thì phải làm gì? Ôi, những câu hỏi vô cùng khó, vì chẳng có nơi nào để ta mô phỏng việc này như thế nào mà chỉ có các case study trước kia để ta học hỏi. Có thể gôm lại bằng 2 từ
“BẤT ĐỊNH”
Nguồn trích dẫn số liệu: Tổng cục Hải Quan, Cục Thống Kê
Xin chân thành cảm ơn các tác giả !
Nguồn cấu thành bài viết từ nhiều nguồn khác nhau, tác giả nếu không cho phép sử dụng với mục đích học tập sinh vui lòng liên hệ Thiên Long để gỡ xuống.
Nhận định trên là nhận định của mình về tình hình hiện tại không có giá trị để bổ trợ cho bất cứ bài báo cáo nào và không thể thay thế được nhận định của chuyên gia, việc đưa ra nhận định giúp cho mọi người có cái nhìn mới hơn và tổng thế hơn về vấn đề này.
Bài viết được viết bởi sinh viên mọi sai sót trong nhận định của mình chắc chắn có, mong sẽ nhận được góp ý của các bạn. Xin cảm ơn !
