NHẬN ĐỊNH CÁ NHÂN VỀ TÌNH HÌNH XUẤT NHẬP KHẨU CỦA VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 2024 - 2025
Trong giai đoạn 2024 - 2025, hoạt động ngoại thương của Việt Nam chứng kiến sự bứt phá mạnh mẽ, một phần nhờ làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng để né tránh ảnh hưởng của Trade War 2.0.
Tổng kim ngạch XNK:
Năm 2025 dự kiến đạt 920 tỷ USD, tăng 17% so với năm 2024 ($786.29 tỷ USD).
Quy mô tiến sát mốc 1.000 tỷ USD là minh chứng cho việc Việt Nam đã tận dụng tốt vai trò "vùng đệm". Tuy nhiên, việc nhập khẩu tăng nhanh hơn xuất khẩu cho thấy chúng ta đang phải nhập một lượng lớn linh kiện và nguyên liệu để phục vụ gia công - một "tử huyệt" nếu Trade War 2.0 siết chặt quy định về hàm lượng giá trị nội địa.
Biểu đồ cột tình hình XNK năm 2025 so với Năm 2025 của Viêt Nam (Nguồn số liệu: Hải Quan Việt nam)
Dù tổng quy mô tăng, nhưng giá trị thặng dư lại có xu hướng tỉ lệ nghịch, phản ánh áp lực từ các hàng rào bảo hộ.
Giá trị thặng dư 2025: Đạt 21.18 tỷ USD, giảm 14.49% so với năm 2024 ($24.77 tỷ USD).
Mối liên hệ với Trade War 2.0:
Các doanh nghiệp phải hạ giá bán xuất khẩu để duy trì tính cạnh tranh trước các dòng thuế quan mới hoặc các biện pháp phòng vệ thương mại từ Mỹ và EU.
Chi phí nhập khẩu đầu vào (máy móc, nguyên liệu) tăng cao do đứt gãy cung ứng hoặc chuyển đổi nguồn hàng để đáp ứng yêu cầu xuất xứ mới (Rule of Origin) khắt khe hơn nhằm tránh nhãn "trung chuyển hàng Trung Quốc".
Khó hiểu đúng không để mình giải thích cho nếu Mỹ tiếp tục quy định tăng tỷ lệ nội địa hóa lên (ví dụ từ 20% lên 50%) thì mới áp thuế thấp với chúng ta thì chúng ta buộc phải nhập về linh kiện bán thành phẩm về Việt Nam sau đó tiếp tục sản xuất các công đoạn cuối tại Việt Nam để “lách” thuế. Tóm lại là chi phí chắc chắn tăng khiến chúng ta phải tăng nhập khẩu nhiều giai đoạn, công đoạn.
Tỷ lệ thặng dư trên mỗi đồng kim ngạch giảm cho thấy mô hình tăng trưởng dựa trên số lượng đang chạm ngưỡng.
Bảng số liệu quy mô XNK Việt Nam 2024-2025 (Nguồn: Hải Quan Việt Nam)
Sự sụt giảm từ 3.15 xuống 2.30 là hệ quả trực tiếp của việc Việt Nam đang phải "leo tường" Trade War 2.0 bằng sức mạnh cơ bắp. Chúng ta nhập khẩu nhiều hơn nhưng giá trị gia tăng giữ lại trong nước ngày càng mỏng. Nếu không thay đổi, Việt Nam sẽ rơi vào tình trạng "làm nhiều nhưng hưởng ít", khi phần lớn lợi nhuận chảy về các chủ sở hữu chuỗi cung ứng nước ngoài.
Bức tường Trade War 2.0 không chỉ là thuế quan, mà còn là hàng rào kỹ thuật, tiêu chuẩn xanh và sự kiểm soát nghiêm ngặt về dòng vốn.
Nguy cơ "Lưới lọc" xuất xứ: Mỹ và các đối tác lớn đang áp dụng các cơ chế kiểm tra gắt gao. Nếu Việt Nam chỉ dừng lại ở mức "lắp ráp thành phẩm cuối cùng", chúng ta sẽ là đối tượng tiếp theo bị dựng hàng rào thuế quan để chặn hàng hóa quá cảnh.
Áp lực "Tăng trưởng giá trị": Để leo qua bức tường này, Việt Nam không thể chỉ dựa vào số lượng container xuất đi. Trọng tâm phải là:
Năm 2025 là đỉnh cao về số lượng nhưng là điểm tới hạn về mô hình. Việt Nam đang đứng trước một "bức tường Trade War 2.0" đầy rẫy chông gai: khó leo vì tiêu chuẩn ngày càng cao, khó dừng chân vì áp lực tăng trưởng và nợ công.
Giải pháp cốt lõi: Ngừng chạy theo các kỷ lục về tỷ đô kim ngạch. Cần tập trung vào việc mỗi sản phẩm "Made in Vietnam" mang lại bao nhiêu phần trăm lợi nhuận cho người Việt. Nếu không thể cải thiện tỷ lệ thặng dư (hiện đang ở mức 2.30%), chúng ta sẽ bị bào mòn nguồn lực trước khi kịp chạm tới ngưỡng quốc gia thu nhập cao.
Nguồn cấu thành bài viết từ nhiều nguồn khác nhau tác giả nếu không cho phép sử dụng với mục đích học tập sinh vui lòng liên hệ Thiên Long để gỡ xuống.
Nhận định trên là nhận định của mình về tình hình hiện tại không có giá trị để bổ trợ cho bất cứ bài báo cáo nào và không thể thay thế được nhận định của chuyên gia, việc đưa ra nhận định giúp cho mọi người có cái nhìn mới hơn và tổng thế hơn về vấn đề này
Bài viết được viết bởi sinh viên mọi sai sót trong nhận định của mình chắc chắn mong sẽ nhận được góp ý của các bạn. xin cảm ơn !
